Folik Asit Nedir

B9 vitamini olarak da bilinen folik asit, ya da diğer ismiyle “Folat”, yeşil yapraklı sebzelerde bolca bulunur ve sağlık açısından son derece faydalı bir vitamindir. Folik asit; yeşil yapraklı sebzeler dışında, mısır, brokoli, hububat, portakal ve ette bulunur. 

Peki Folik Asit Nedir Ne İşe Yarar?

DNA sentezi ve hücre bölünmesi aşamalarında, kan hücrelerinden alyuvar oluşumu, aminoasit metabolizması, hücre yenilenmesi, kas yapımı gibi işlemlerde alınması gereken  son derece önemli bir B grubu vitamini olan folik asit, yeterli düzeyde alınmadığında makrositik anemiye davetiye çıkarmaktadır. Bağışıklık sisteminin güçlü olması ve düzenli çalışması için de gerekli olan folik asit, özellikle hamile kadınlar tarafından yeterli düzeyde ve muhakkak  alınmalıdır.

Folik Asit Eksikliği

Folik asit ya da diğer adıyla folat, kan yapımında, yeni hücre oluşumunda, hücrelerin devamlılığının sürmesinde ve DNA ile RNA üretiminde son derece gerekli bir vitamindir. Bu yüzdendir ki özellikle çocuklar ve hamile kadınlar, folik asite daha fazla ihtiyaç duyarlar.

Hamilelik sürecinde, özellikle ilk 12 hafta boyunca 800 mikrogram dozda folik asit alınması gerekir. Folik asit, alyuvar ve kırmızı kan hücrelerinin yapımı için gereklidir. Folik asit aynı zamanda bunama, kalp krizi ve felç olma riskini de azaltır.

Folik Asit Nedir

Folik asit eksikliği aynı zamanda kansızlığa, nefes darlığı, uyuşukluk, yorgunluk, deride solgunluk, dilde kızarıklık, dil pürtüklerinde azalma, depresyon ve daha ciddi psikolojik rahatsızlıklara da sebebiyet verebilir.

Folik Asit Faydaları

Adı bu denli sık duyulan folik asit ne işe yararfolik asit faydaları nelerdir sorusunun en güzel cevabı;

  • Folik asitin rahim ağzı kanserini önleyebileceği ve hatta geri çevirebileceğidir hiç kuşkusuz.
  • Kolon kanserini de önleyebileceği de kanıtlanmış olan folik asit, alkolün kanser yapıcı özelliklerine karşı vücudu korur.
  • kanser riskini zayıflatır.
  • Beyinde Alzheimer oluşmasını engeller, damar hastalıklarını, kalp krizlerini, inme ve felç risklerini azaltır.
  • Böbrek yetmezliği olan kişilerde, şeker hastalığından, kalp ve damar hastalıklarından korunmaya destek sağlar.

Hamilelikte Folik Asit Kullanımı

Hamilelik döneminde anne adayının folik asit ihtiyacı artar. Anne adayı eğer yeterli oranda folik asit içeren gıdalar tüketmezse, bebekte ciddi rahatsızlıklar olması muhtemeldir. Hamilelik sürecinde yeterli folik asit almayan anne adayının bebeğinin ölü doğma riski de vardır.

Hamilelikte Folik Asit Kullanımı


Hamilelikte Folik Asit Ne Kadar Kullanılmalı

  • Normal bir yetişkinin ihtiyacı olan folik asit miktarı 100-200 mcg iken,
  • Hamile bir kadının folik asit ihtiyacı 600-800 mcg’dir.

Bu oranı besin yoluyla almak zor olduğu için, ek olarak ve doktor kontrolünde folik asit tabletleriyle takviye gerekir.

Hamilelikte Folik Asit Kullanılmazsa Ne Olur

  • Hamilelikte folik asit eksikliği durumunda, nöral tüp defektleri ve annede megaloblastik anemi ortaya çıkar.
  • Bebeğin anne karnındaki 4. haftası sonlarında nöral tüpün kapanması gerekir.
  • Nöral tüp açık kaldığında, bebeğin kafatası kemiklerinin bir kısmı oluşmayabilir, bebeğin beyni yeterince gelişmeyebilir, yahut beyin zarları dışarı fırlayabilir.
  • Yine bebekte, kafatası ve omurga sisteminde şekil ve fonksiyon bozuklukları görülebilir.
  • En sık rastlanılan nöral tüp defektlerinden biri, omurga açıklığı olarak da tanımlanan Spina Bfida’dır.
  • Kalıcı fiziksel engellere sebebiyet verebileceği gibi, yaşam boyu iyileşme göstermeden sürebilir.

Ülkemizde her 1000 bebekten 3’ünde spina bfida görülmektedir ve bu oran doğu bölgelerimizde daha da yaygın olarak görülür.

Hamilelikte Folik Asite Ne Zaman Başlanmalı

Spina Bfida hastalarında, erken yaşta ölüm yahut ömür boyu tekerlekli sandalyeye bağlı kalma riskleri vardır. Nöral tüp defektini önleyebilmek adına folik asit depolarını belli bir düzeyde tutmak; bunun için de hamile kalmadan evvel folik asit kullanımına başlamak gerekir.

Folik asitten en yüksek düzeyde fayda sağlamak için folik asit kullanımına hamile kaldıktan sonra değil,  hamilelikten yaklaşık 3ay önce başlamak gerekir. Bunu gerçekleştirebilmek için de, hamilelik planlayan her kadının bu planlamayla birlikte folik asit kullanımına başlaması gerekecektir.

Eğer hamilelik, 3 ay içinde başlamazsa, daha uzun bir süreye yayılırsa, folik asitin bu uzun süreçte kullanımında herhangi bir sakınca olmaz.

Gebelikte Folik Asit Ne Zaman Bırakılmalı

Folik asit kullanımını hamileliğin 12. haftasına kadar sürdürmek gerekir. Arada sırada folik asit kullanımın unutulması bir problem teşkil etmese de, yine de hekiminizin önerdiği dozu düzenli olarak almaya gayret ediniz.

Folik Asit Nelerde Var?

Folik asit içeren gıdaları tüketerek, bu vitamini doğal yollarla karşılayabilirsiniz. Peki folik asit nelerde bulunur? İşte folik asit içeren yiyecekler:

Folik Asit İçeren Besinler
  • Mercimek
  • başta ıspanak ve karalahana olmak üzere tüm yeşil yapraklı sebzeler
  • bamya
  • bezelye
  • börülce
  • brokoli
  • Brüksel lahanası
  • domates
  • ekmek mayası
  • enginar
  • karaciğer
  • karnabahar
  • kestane
  • keten tohumu
  • lahana
  • marul
  • maydanoz
  • taze ve kurutulmuş meyveler
  • pancar
  • süt roka
  • tahin
  • tam tahıllı buğday ekmeği
  • yer fıstığı portakal
  • kuşkonmaz barbunya
  • brokoli
  • zenginleştirilmiş ekmek ve tahıllar
  • ay çekirdeği
  • domates suyu ve yumurta sarısı

folik asit içeren gıdalar olarak listelenebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir